Darende evleri imar kapsamında korumaya alınıyor

Darende Kaymakamlığı tarafından ilçedeki tarihi evleri ve sokakları düzenleyerek turizme kazandırmak amacıyla başlatılan çalışmalar kapsamında Istanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi öğretim üyelerinden Yüksek Mimar Doç. Dr. Kemal Kutgün Eyüpgiller, Darende’de kerpiç mimarinin güzel örneklerinin bulunmakta olduğunu, ancak kenti dolaştıklarında bunların çok da iyi korunamamış olduğunu üzülerek gördüklerini bildirdi. ITÜ’den teknik bir heyet ilçeye geldi. Kemal Kutgün Eyüpgiller başkanlığındaki heyet Darende’deki tarihi evleri ve sokakları inceleyerek, çalışma yapılacak alanlar üzerinde tespitlerde bulundu.

 

Eyüpgiller incelemeler sonrasında yaptığı açıklamada, Darende’ye gelme amaçlarını kentteki kültür varlıklarını yerinde görme ve inceleme olarak belirtti. Darende’de varlık literatürü kapsamında birçok eserinde yer aldığını belirten Eyüpgiller, “Buraya geldiğimizde gördük ki oldukça etkileyici bir kültür mirası var. Anıt yapılar dışında, bedesten, hamam, camisiz minareler ilçede yer almakta. Somuncu Baba Külliyesi gerçekten iyi bir restorasyon ve mimari çalışmayla güzel bir görünüme kavuşturulmuş” dedi.

 

Darende’de gördükleri eserler ve güzelliklerden çok etkilendiklerini söyleyen Kutgün Eyüpgiller, ilçede bulunmalarının amacının konut dokusunu yerinde görmek olduğunu söyleyerek; “Geleneksel konutlardan günümüze kalabilmiş örnekleri görmek, tanımak ve onların korunması yolunda birikimimizle Darende’ye  bir katkıda  bulunmak  istiyoruz” dedi.

 

Darende’de kerpiç mimarinin güzel örneklerinin öteden beri bilinen bir konu olduğunun altını çizen Eyüpgiller, “Ama maalesef dolaştığımızda bunların çok da iyi korunamamış olduğunu üzülerek gördük, gözlemledik. Yine de kalabilmiş örneklerin restore edilerek gelecek kuşaklara aktarılabileceğini söyleyebiliriz.

 

Benim ve beraber geldiğimiz beş arkadaşımızın amacı bu yıl da bir ilk adım olarak Sönmezler Sokağı ve civarında kentsel koruma oluşmasını gerçekleştirmektir” dedi.

 

Darende’deki geleneksel konutların ilk etapta cephelerinin rehabilite edilmesi ve canlandırılması kapsamında bir proje gerçekleştireceklerini söyleyen Eyüpgiller, sürelerinin kısıtlı olduğunu ve bu süre içerisinde mevcut durumu belgeleyip, Istanbul’a döndüklerinde de elde ettikleri veriler ve ölçülere dayanarak bu sokakların rehabilitasyonu için proje hazırlayarak Darendelilere armağan edeceklerini söyledi.

 

Darende’nin Malatya yönünden gelişte kente çok hakim bir tepe üzerinde kurulmuş görkemli bir yapıya sahip Namık Paksoy ailesine ait olan konağı da incelediklerini söyleyen Kutgün Eyüpgiller, fırsat buldukları takdirde, kartal yuvası gibi hakim bir tepede yer alan bina için de tek yapı restorasyon projesi hazırlamak için gerekli etütleri yapmayı hedeflediklerini belirtti.

Yapacakları çalışmaların, ilk adım olarak değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Eyüpgiller, “Aslında Darende’nin sahip olduğunu geleneksel konut potansiyeli her geçen gün tahrip olmakta, yok olma yolunda hızla ilerlemekte olduğunu belirtti. 

 

Bunu bir şekilde geri döndürmek lazım, kentin kapsamlı bir şekilde bilimsel olarak incelenmesi gerekir. Öncelikle bir koruma amaçlı imar planı yapılması zorunlu.  ve Darende için de acil önem arzetmektedir” dedi.

 

Hangi sokağa gitseler, birkaç yapının ayakta durduğunu ama bitişiğindeki birçok yapının da neredeyse yıkılmakta olduğunu gördüklerini söyleyen Doç. Dr. Eyüpgiller, sözlerini şöyle tamamladı: “Tek yapılar için yapacağımız veya bir sokak için gerçekleştireceğimiz çalışma ancak bir başlangıçtır, bir ilk adımdır.

 

Restöratör mimarlar, şehir plancıları sanat tarihçileri gibi uzmanlar tarafından kentin tamamının incelenmesi etüt edilmesi mevcut potansiyelinin ayrıntılı olarak tepsit edilmesi lazım. Sağlıklı bir envanter elde edildikten sonra geleneksel kent dokusunun bir bütün olarak korunması için neler yapılacağının belirlenmesi gerekiyor.”  

 

• DARENDE HABER  Gazetesi, Sayı: 82